WEBVTT 00:00:06.930 --> 00:00:13.000 Jak możemy zrozumieć i wspierać dzieci narażone na traumę. Kilka wskazówek, co robić. 00:00:13.047 --> 00:00:14.788 Witam Nazywam się Tine Jensen 00:00:14.828 --> 00:00:16.261 Jestem psycholożką kliniczną 00:00:16.301 --> 00:00:20.301 a także profesorką na Wydziale Psychologii na Uniwersytecie w Oslo, Norwegia 00:00:21.493 --> 00:00:25.493 Zatem, jak można zrozumieć i wspierać dzieci z traumą 00:00:26.104 --> 00:00:27.943 i co możemy zrobić? 00:00:27.983 --> 00:00:29.085 Podczas tego wykładu 00:00:29.125 --> 00:00:31.943 najpierw dokonam przeglądu najczęstszych odpowiedzi 00:00:31.983 --> 00:00:33.856 na traumę, którą mogą mieć dzieci 00:00:33.896 --> 00:00:35.627 a potem opowiem 00:00:35.667 --> 00:00:37.942 o tym co my, jako profesjonaliści/tki 00:00:37.982 --> 00:00:40.725 i inni dorośli możemy zrobić aby pomóc tym dzieciom 00:00:42.100 --> 00:00:42.983 Kiedy mówimy o traumie 00:00:43.023 --> 00:00:45.039 często mówimy o dwóch rzeczach 00:00:45.079 --> 00:00:46.367 Mówimy o traumie 00:00:46.407 --> 00:00:48.689 jako wydarzeniu lub serii wydarzeń 00:00:48.729 --> 00:00:52.390 Mówimy, że ona/on doświadczyli traumy 00:00:52.430 --> 00:00:53.563 jak na przykład bycie wykorzystaną/ym 00:00:53.603 --> 00:00:56.395 lub doświadczając wydarzeń związanych z wojną 00:00:56.435 --> 00:00:58.202 na przykład widząc, że ktoś został zabity 00:00:58.242 --> 00:01:01.119 W innych przypadkach mówimy o traumie 00:01:01.159 --> 00:01:03.740 jako konsekwencji tych wydarzeń 00:01:03.780 --> 00:01:06.015 Ona/on zostali straumatyzowani 00:01:06.055 --> 00:01:08.617 zobaczeniem jak jej/jego ojciec został pobity 00:01:08.657 --> 00:01:10.966 na przykład 00:01:11.006 --> 00:01:14.088 Reakcje na wydarzenia są bardzo indywidualne 00:01:14.128 --> 00:01:17.338 Wydarzenie, które może mieć duży wpływ na jedną osobę 00:01:17.378 --> 00:01:19.247 może nie mieć takiego wpływu 00:01:19.287 --> 00:01:20.515 na inną osobę 00:01:20.555 --> 00:01:22.686 Dlatego często mówimy 00:01:22.726 --> 00:01:24.852 o potencjalnie traumatyzujących wydarzeniach 00:01:24.892 --> 00:01:26.978 I kiedy mówimy 00:01:27.018 --> 00:01:28.916 o potencjalnie traumatyzujących wydarzeniach 00:01:28.956 --> 00:01:30.950 mówimy o wydarzeniach, 00:01:30.990 --> 00:01:34.910 które są niezwykle zagrażające lub przerażające 00:01:34.950 --> 00:01:37.706 To mogą być rzeczy, których dziecko było świadkiem 00:01:37.746 --> 00:01:41.143 jak na przykład śmierć lub pobicie innej osoby 00:01:41.183 --> 00:01:42.285 lub może być to rzecz, 00:01:42.325 --> 00:01:44.838 której dziecko samo doświadczyło 00:01:44.878 --> 00:01:46.131 jak na przykład molestowanie seksualne 00:01:46.171 --> 00:01:47.915 przemoc w domu 00:01:47.955 --> 00:01:49.319 lub poważne wypadki 00:01:49.359 --> 00:01:51.714 Dla dzieci nagła utrata 00:01:51.754 --> 00:01:53.925 lub rozstanie z rodzicem 00:01:53.965 --> 00:01:55.600 można również zakwalifikować 00:01:55.640 --> 00:01:59.640 jako potencjalnie traumatyzujące wydarzenie 00:02:02.000 --> 00:02:03.577 Ważne, żeby pamiętać, 00:02:03.617 --> 00:02:06.545 że odpowiedzi na te wyjątkowo zagrażające 00:02:06.585 --> 00:02:07.970 lub przerażające wydarzenia 00:02:08.010 --> 00:02:10.003 mogą się różnić w zależności od 00:02:10.010 --> 00:02:11.448 poziomu narażenia na dane wydarzenie 00:02:11.488 --> 00:02:13.226 a także w zależności 00:02:13.266 --> 00:02:16.735 od indywidualnych i społecznych zasobów dziecka 00:02:16.775 --> 00:02:19.102 W rzeczywistości, wiele dzieci 00:02:19.142 --> 00:02:20.765 powoli wyzdrowieje 00:02:20.805 --> 00:02:22.687 kiedy groźba ustanie 00:02:22.727 --> 00:02:24.727 i poczują się znowu bezpiecznie 00:02:24.767 --> 00:02:27.592 i również, z odpowiednim wsparciem społecznym 00:02:28.601 --> 00:02:30.745 Dlatego, trzeba zawsze pamiętać 00:02:30.785 --> 00:02:34.002 o indywidualnej ocenie 00:02:34.042 --> 00:02:35.392 kiedy oferujemy pomoc 00:02:35.432 --> 00:02:38.082 Dlatego musimy być świadomi 00:02:38.122 --> 00:02:39.872 najbardziej powszechnych reakcji 00:02:39.912 --> 00:02:42.104 na potencjalnie traumatyzujące wydarzenia, 00:02:42.144 --> 00:02:43.932 które mogą być opisane 00:02:43.972 --> 00:02:46.226 jako zmiany tego jak czujemy, 00:02:46.266 --> 00:02:48.171 myślimy i zachowujemy się. 00:02:53.987 --> 00:02:55.982 Jak trauma wpływa na dzieci? 00:02:56.022 --> 00:02:57.767 Wpływa na to, jak czują 00:02:57.807 --> 00:02:59.929 Po pierwsze, 00:02:59.969 --> 00:03:03.137 straumatyzowane dzieci często 00:03:03.177 --> 00:03:06.969 straciły poczucie bezpieczeństwa 00:03:07.009 --> 00:03:09.484 i mogą czuć się wystraszone 00:03:09.524 --> 00:03:12.284 i mogą się obawiać, że złe rzeczy 00:03:12.324 --> 00:03:14.120 mogą się powtórzyć w każdym momencie 00:03:14.160 --> 00:03:17.863 To oczywiście powoduje wewnętrzny stres 00:03:17.903 --> 00:03:20.792 I mogą być nadwrażliwe 00:03:21.832 --> 00:03:23.773 Wiele dzieci jest również rozgniewane 00:03:23.813 --> 00:03:26.038 czują, że to co się zdarzyło jest nie fair 00:03:26.078 --> 00:03:27.493 one nie zrobiły nic takiego 00:03:27.533 --> 00:03:29.501 aby zasłużyć na to co zdarzyło się im, 00:03:29.541 --> 00:03:31.145 ich rodzinie lub przyjaciołom 00:03:31.185 --> 00:03:33.644 Dzieci również mogą się czuć smutne 00:03:33.684 --> 00:03:37.684 szczególnie jeżeli straciły członka rodziny 00:03:37.900 --> 00:03:39.594 lub nawet straciły dom 00:03:39.634 --> 00:03:42.559 Mogą czuć, że nic już nie będzie takie samo 00:03:42.599 --> 00:03:46.059 i mogą także czuć się emocjonalnie zdystansowane 00:03:46.099 --> 00:03:47.400 od innych osób 00:03:48.862 --> 00:03:50.230 Dzieci mają również często 00:03:50.270 --> 00:03:53.217 egocentryczny punkt widzenia na świat 00:03:53.257 --> 00:03:56.351 i czują się odpowiedzialne za to, co się dzieje 00:03:56.391 --> 00:03:59.161 To może prowadzić do poczucia winy 00:03:59.201 --> 00:04:01.896 mogą czuć, że powinny były zadziałać 00:04:01.936 --> 00:04:04.030 aby rzeczy się nie wydarzyły 00:04:04.070 --> 00:04:07.552 nawet jeżeli nie mogły inaczej się zachować 00:04:07.592 --> 00:04:10.507 I co ważne, mogą czuć wstyd 00:04:10.547 --> 00:04:13.859 Mogły doświadczyć czegoś poniżającego 00:04:13.899 --> 00:04:15.303 lub zawstydzającego 00:04:15.343 --> 00:04:17.528 lub mogą czuć, że zrobiły coś złego 00:04:17.568 --> 00:04:19.903 niemoralnego lub niehonorowego 00:04:26.945 --> 00:04:31.945 Dzieci również mogą zmienić swój sposób myślenia 00:04:31.985 --> 00:04:35.088 Mogą przestać uważać świat za bezpieczne miejsce 00:04:35.128 --> 00:04:39.128 Mogą przestać uważać inne osoby za godne zaufania 00:04:39.168 --> 00:04:40.316 I mogą zacząć myśleć, 00:04:40.356 --> 00:04:43.571 że nie są warte dobrego życia 00:04:43.611 --> 00:04:46.472 Nazywamy to nie adaptacyjnymi myślami 00:04:46.512 --> 00:04:49.777 i nawet jeżeli jest w nich trochę prawdy 00:04:49.817 --> 00:04:51.787 są często wyolbrzymione 00:04:51.827 --> 00:04:53.468 i nie są pomocne 00:04:53.508 --> 00:04:56.060 W istocie, szereg badań pokazało, 00:04:56.100 --> 00:04:57.574 że nieadaptacyjne myśli 00:04:57.614 --> 00:04:59.305 mogą się przyczynić do podtrzymania 00:04:59.345 --> 00:05:02.606 symptomów posttraumatycznych 00:05:02.646 --> 00:05:04.680 Typowe nieadaptacyjne myśli to: 00:05:04.720 --> 00:05:06.458 Świat jest przerażającym miejscem 00:05:06.498 --> 00:05:09.051 Złe rzeczy mogą się zdarzyć w każdej chwili 00:05:09.091 --> 00:05:11.621 Nikomu nie wolno ufać 00:05:11.661 --> 00:05:12.926 Już nigdy nie będzie tak samo 00:05:12.966 --> 00:05:14.491 To moja wina 00:05:14.531 --> 00:05:16.218 Jestem złą osobą 00:05:16.258 --> 00:05:18.730 I widzimy, jak takie myśli 00:05:18.770 --> 00:05:21.017 mogą się przyczynić do negatywnych uczuć 00:05:21.057 --> 00:05:25.057 wobec siebie i świata 00:05:26.768 --> 00:05:30.768 Trauma również wpływa na zachowanie dzieci 00:05:30.808 --> 00:05:33.667 Mogą zacząć unikać ludzi i miejsc, 00:05:33.707 --> 00:05:35.390 które przypominają im, co się stało, 00:05:35.546 --> 00:05:37.707 Mogą zacząć się krzywdzić poprzez 00:05:37.747 --> 00:05:39.515 jedzenie zbyt dużo lub za mało, 00:05:39.555 --> 00:05:41.786 mogą zacząć się samookaleczać 00:05:41.826 --> 00:05:44.218 mogą mieć problemy z koncentracją 00:05:44.258 --> 00:05:45.757 i mieć problemy w szkole 00:05:45.797 --> 00:05:48.801 Widzimy także zaburzenia snu, 00:05:48.841 --> 00:05:51.392 takie jak koszmary senne oraz problemy z zaśnięciem 00:05:52.780 --> 00:05:55.790 Starsze dzieci mogą zacząć używać alkoholu 00:05:55.802 --> 00:05:56.516 lub narkotyków 00:05:56.556 --> 00:05:57.310 żeby poczuć się lepiej 00:05:57.350 --> 00:06:01.005 młodsze dzieci mogą cofnąć się w rozwoju, 00:06:01.045 --> 00:06:02.982 mogą zacząć moczyć się podczas snu, 00:06:03.022 --> 00:06:04.474 przyklejać się do swoich rodziców 00:06:04.514 --> 00:06:08.514 i mogą wydawać się bardzo rozregulowane 00:06:13.002 --> 00:06:15.409 Nawet jeżeli te odpowiedzi na traumę 00:06:15.449 --> 00:06:17.295 są powszechną i normalną reakcją 00:06:17.335 --> 00:06:18.587 na straszliwe wydarzenia 00:06:18.627 --> 00:06:20.028 łatwo jest zrozumieć, 00:06:20.068 --> 00:06:22.010 że te afektywne, kognitywne 00:06:22.050 --> 00:06:23.723 i behawioralne zmiany 00:06:23.763 --> 00:06:25.980 mogą być trudne dla rodziców do opanowania 00:06:26.020 --> 00:06:27.399 Mogą mieć poczucie, 00:06:27.439 --> 00:06:29.146 że ich dziecko się zmieniło, 00:06:29.186 --> 00:06:32.120 że ich typowe sposoby bycia rodzicem 00:06:32.140 --> 00:06:33.633 już nie są pomocne 00:06:33.673 --> 00:06:36.628 i mogą się martwić o przyszłość 00:06:36.668 --> 00:06:38.465 Jednym z ważnych elementów interwencji 00:06:38.505 --> 00:06:39.770 po traumie 00:06:39.810 --> 00:06:41.875 to zapewnienie wsparcia dla rodziców 00:06:41.915 --> 00:06:44.462 I wiele dzieci poczuje się lepiej 00:06:44.502 --> 00:06:47.060 z dobrym rodzicielskim i społecznym wsparciem 00:06:47.100 --> 00:06:47.736 od rodziny, 00:06:47.776 --> 00:06:52.479 ale także od nauczycieli, szkoły i wspólnoty 00:06:52.519 --> 00:06:53.671 Wiele z tych problemów 00:06:53.711 --> 00:06:55.401 lub symptomów, które wspomniałam 00:06:55.441 --> 00:06:58.136 są oczekiwane krótko po traumie 00:06:58.176 --> 00:07:00.283 Ich intensywność 00:07:00.323 --> 00:07:01.467 może z czasem powoli spadać 00:07:01.507 --> 00:07:03.172 w naturalnym biegu zdarzeń 00:07:03.212 --> 00:07:05.765 kiedy dziecko znowu poczuje się bezpiecznie 00:07:06.910 --> 00:07:08.617 Dziecko niekoniecznie będzie potrzebować 00:07:08.657 --> 00:07:10.662 wielu interwencji terapeutycznych 00:07:10.702 --> 00:07:11.978 w tej fazie, 00:07:12.018 --> 00:07:14.373 ale symptomy powinny być monitorowane 00:07:15.006 --> 00:07:16.780 Jeżeli symptomy nie zanikają 00:07:16.820 --> 00:07:18.564 lub jeżeli się nasilają 00:07:18.604 --> 00:07:22.604 powinno się rozważyć interwencję terapeutyczną 00:07:22.640 --> 00:07:24.828 Narażanie na traumatyczne stresory 00:07:24.868 --> 00:07:27.302 jest nie tylko odpowiedzialne 00:07:27.342 --> 00:07:29.374 za powstanie stresu posttraumatycznego 00:07:29.414 --> 00:07:32.996 ale także depresji i lęku 00:07:33.036 --> 00:07:35.254 W szczególność PTSD 00:07:35.294 --> 00:07:36.858 lub zespół stresu pourazowego 00:07:36.898 --> 00:07:38.830 jest ważny do monitorowania 00:07:38.870 --> 00:07:41.494 Szereg badań longitudinalnych 00:07:41.534 --> 00:07:44.447 na temat PTSD u dzieci 00:07:44.487 --> 00:07:47.027 pokazuje, że zaobserwowano niewielką zmianę 00:07:47.067 --> 00:07:48.160 w zmniejszeniu symptomów 00:07:48.200 --> 00:07:49.931 po sześciu miesiącach 00:07:49.971 --> 00:07:51.266 I dlatego też jest prawdopodobne, 00:07:51.306 --> 00:07:53.461 że PTSD może stać się przewlekłe 00:07:53.501 --> 00:07:56.566 bez leczenia 00:07:56.606 --> 00:07:58.953 Czy jest zatem zespół stresu pourazowego? 00:07:58.993 --> 00:08:02.170 Według diagnozy PTSD w ICD-11 00:08:02.210 --> 00:08:05.945 PTSD składa się z trzech kategorii symptomów 00:08:05.985 --> 00:08:07.747 ponowne przeżywanie traumy 00:08:07.787 --> 00:08:10.492 unikanie myśli i wspomnień o traumie 00:08:10.532 --> 00:08:13.726 podwyższone poczucie zagrożenia 00:08:13.766 --> 00:08:17.031 Nowe zaburzenie złożonego PTSD 00:08:17.071 --> 00:08:19.205 jest bliźniaczym zaburzeniem 00:08:19.245 --> 00:08:22.912 i składa się z trzech kategorii PTSD, 00:08:22.952 --> 00:08:24.471 o których mówiłam wcześniej, 00:08:24.511 --> 00:08:28.820 oraz "zaburzenia organizacji self" 00:08:28.860 --> 00:08:30.178 i zawierają one 00:08:30.218 --> 00:08:32.049 deregulację emocjonalną 00:08:34.800 --> 00:08:36.089 Trudności w relacjach interpersonalnych 00:08:36.498 --> 00:08:39.398 Negatywny obraz siebie 00:08:39.438 --> 00:08:41.919 Można zobaczyć bliskie połączenie 00:08:41.959 --> 00:08:43.616 miedzy normalnymi odpowiedziami na traumę, 00:08:43.656 --> 00:08:45.116 które przytoczyłam 00:08:45.156 --> 00:08:47.366 I kiedy te symptomy 00:08:47.406 --> 00:08:49.814 trwają dłuższy czas 00:08:49.854 --> 00:08:54.000 i kiedy powodują zaburzenia w funkcjonowaniu 00:08:54.040 --> 00:08:56.671 wówczas możemy zdiagnozować PTSD 00:08:56.711 --> 00:08:58.520 I w zależności od wydarzenia 00:08:58.560 --> 00:09:02.100 Szacuje się, że około 15 procent młodych osób 00:09:02.155 --> 00:09:04.219 które doświadczają traumy 00:09:04.259 --> 00:09:06.449 rozwija PTSD 00:09:06.489 --> 00:09:09.521 Koncepcja złożonego PTSD jest tak nowa, 00:09:09.561 --> 00:09:13.561 że nie mamy jeszcze szacunków dla dzieci 00:09:16.434 --> 00:09:18.424 Ponieważ wiele dzieci zdrowieje 00:09:18.464 --> 00:09:20.880 Badacze i klinicyści starali się zrozumieć 00:09:20.890 --> 00:09:22.935 co podtrzymuje stres pourazowy 00:09:22.975 --> 00:09:25.520 Według jednej popularnej teorii, 00:09:25.560 --> 00:09:26.647 która zyskała potwierdzenie 00:09:26.687 --> 00:09:29.112 w badaniach wśród dorosłych i dzieci 00:09:30.600 --> 00:09:34.616 Stres pourazowy jest podtrzymywany przez trzy procesy: 00:09:34.656 --> 00:09:36.702 Pierwszy jest związany ze sposobem 00:09:36.742 --> 00:09:38.514 w jaki wspomnienia przerażających wydarzeń 00:09:38.554 --> 00:09:40.139 są przechowywane w naszych mózgach 00:09:40.179 --> 00:09:42.919 jako fragmentaryczne i oparte na zmysłach 00:09:42.959 --> 00:09:45.695 tak, że są łatwo pobudzane przez rzeczy, 00:09:46.270 --> 00:09:48.375 które przypominają osobie o wydarzeniach 00:09:48.415 --> 00:09:50.585 lub serii wydarzeń 00:09:50.625 --> 00:09:52.436 Konsekwencją dla leczenia, są takie, 00:09:52.476 --> 00:09:57.130 że wspomnienia traumy muszą być przepracowane 00:09:57.170 --> 00:10:00.438 Drugie to indywidualne znaczenie, 00:10:00.478 --> 00:10:03.088 które wykształca osoba odnośnie traumy 00:10:03.128 --> 00:10:05.593 i jej własne odpowiedzi po zdarzeniu 00:10:05.633 --> 00:10:07.782 Dzieci, na przykład 00:10:07.822 --> 00:10:09.442 mogą myśleć negatywnie o tym, 00:10:09.482 --> 00:10:12.046 jak zareagowały podczas tramy 00:10:12.086 --> 00:10:13.916 i mogą czuć się niekompetentne 00:10:13.956 --> 00:10:16.237 i wrażliwe na nowe traumy 00:10:16.277 --> 00:10:18.460 lub mogą czuć się zawstydzone 00:10:18.500 --> 00:10:20.670 Mogą również interpretować 00:10:20.670 --> 00:10:23.887 swoje własne odpowiedzi po traumie 00:10:23.927 --> 00:10:26.980 jako wskaźniki, że są szalone 00:10:27.020 --> 00:10:29.940 słabe lub trwale uszkodzone 00:10:29.980 --> 00:10:31.614 Ocenienie ich własnych ocen 00:10:31.654 --> 00:10:34.398 jest stąd ważnym krokiem w leczeniu 00:10:34.438 --> 00:10:36.512 tak, aby mogły być one zmienione 00:10:36.552 --> 00:10:39.975 zakwestionowane i zmodyfikowane 00:10:40.880 --> 00:10:43.349 I na koniec, w tej teorii 00:10:43.389 --> 00:10:45.494 symptomy i oceny 00:10:45.534 --> 00:10:49.534 przynoszą ze sobą poczucie zagrożenia 00:10:49.653 --> 00:10:51.737 lub dyskomfortu, 00:10:51.777 --> 00:10:54.300 które mogą prowadzić do szeregu 00:10:54.310 --> 00:10:56.775 nieadaptacyjnych strategii radzenia sobie 00:10:56.815 --> 00:10:58.478 Takich jak unikanie, 00:10:58.518 --> 00:11:01.692 bycie czujnym na niebezpieczeństwo 00:11:01.732 --> 00:11:05.382 lub strategie samolecznia, które wcześniej wspominałam 00:11:08.010 --> 00:11:10.355 Co zatem możemy zrobić? 00:11:10.395 --> 00:11:15.750 Ogólnym celem jest pomoc w regulacji emocji 00:11:15.945 --> 00:11:18.974 zmiana sposobu myślenia 00:11:19.014 --> 00:11:21.599 zapewnienie lepszej strategii radzenia sobie 00:11:21.639 --> 00:11:25.500 i pomoc w opowiedzeniu o tym, co się stało 00:11:25.560 --> 00:11:28.577 To pomoże osobom zbudować spójną narrację 00:11:28.617 --> 00:11:31.144 która będzie miała sens dla nich 00:11:31.184 --> 00:11:34.918 i która może być opowiedziana innym 00:11:34.958 --> 00:11:36.322 Jak możemy to zrobić? 00:11:36.362 --> 00:11:39.787 Najpierw musimy dostarczyć informacji 00:11:39.827 --> 00:11:43.135 Często zapominamy jak ważna jest informacja 00:11:43.175 --> 00:11:44.479 nawet dla małych dzieci 00:11:44.519 --> 00:11:48.092 Mogły podsłuchać rozmowy dorosłych, 00:11:48.132 --> 00:11:49.532 które są dla nich mylące 00:11:49.572 --> 00:11:53.585 Bez informacji mogą zacząć same wypełniać luki 00:11:53.625 --> 00:11:56.233 być może wymyślając dużo gorszy scenariusz 00:11:56.273 --> 00:11:58.017 niż miało to miejsce w rzeczywistości 00:11:58.057 --> 00:12:00.549 Pomocne może być również dla nich 00:12:00.589 --> 00:12:02.752 usłyszeć o normalnych reakcjach na stres 00:12:02.792 --> 00:12:05.827 Można zacząć od zapytania ich 00:12:05.867 --> 00:12:07.631 czy mają jakieś pytania 00:12:07.671 --> 00:12:09.505 zmartwienia lub obawy 00:12:09.545 --> 00:12:11.779 Jeżeli nie znasz odpowiedzi 00:12:11.819 --> 00:12:13.384 w porządku jest się do tego przyznać 00:12:13.424 --> 00:12:15.429 Ważne jest żeby być szczerą/ym 00:12:15.469 --> 00:12:18.254 Jeżeli dziecko odkryje kłamstwa 00:12:18.294 --> 00:12:21.001 może to wzmocnić przekonanie, 00:12:21.041 --> 00:12:23.051 że dorosłym nie można ufać 00:12:23.091 --> 00:12:26.316 Ale pamiętaj o wieku dziecka 00:12:26.356 --> 00:12:28.781 i zdolności do rozumienia 00:12:28.821 --> 00:12:30.673 Ponieważ niekoniecznie muszą poznać 00:12:30.713 --> 00:12:32.880 zbyt wielu szczegółów, które są przerażające 00:12:32.920 --> 00:12:35.364 o które nie pytały 00:12:39.337 --> 00:12:41.101 Ważne jest również, żeby odczuwać nadzieję 00:12:41.141 --> 00:12:45.141 nawet w trudnej sytuacji 00:12:45.165 --> 00:12:48.832 Osoby pomagające i rodzice mogą mieć z tym trudności 00:12:48.872 --> 00:12:51.024 Ale już samo przypomnienie dziecku, 00:12:51.064 --> 00:12:52.439 że jest bezpieczne, 00:12:52.479 --> 00:12:54.183 jeżeli naprawdę są bezpieczne, 00:12:54.223 --> 00:12:57.026 że inni pomagają, 00:12:57.066 --> 00:13:00.750 lekarze, politycy, organizacje, 00:13:00.790 --> 00:13:03.115 że ludzie na całym świcie myślą o nich 00:13:03.155 --> 00:13:05.960 przypominanie im o tych wszystkich sposobach, 00:13:06.000 --> 00:13:10.440 w jaki mogą pomóc innym, na przykład. 00:13:10.442 --> 00:13:14.442 Te rzeczy mogą dać im poczucie opanowania. 00:13:19.179 --> 00:13:21.890 Również, w chaotycznej sytuacji 00:13:21.930 --> 00:13:24.557 pomocne może być posiadanie rutyn, 00:13:24.597 --> 00:13:25.584 na których można się oprzeć 00:13:25.624 --> 00:13:28.699 Wstawanie i chodzenie spać o tej samej porze, 00:13:28.739 --> 00:13:30.868 jeżeli to możliwe chodzenie do szkoły 00:13:30.908 --> 00:13:32.858 i zaangażowanie w lekcje jest również ważne 00:13:32.898 --> 00:13:35.600 To może naprawdę pomóc dzieciom 00:13:35.626 --> 00:13:37.235 trochę przewidywalności 00:13:37.275 --> 00:13:39.759 w nieprzewidywalnej sytuacji 00:13:39.799 --> 00:13:42.927 i pomóc im zyskać kontrolę nad własnym życiem 00:13:42.967 --> 00:13:46.124 Czasem dorosłym jest żal dzieci, 00:13:46.164 --> 00:13:47.496 które są straumatyzowane 00:13:47.536 --> 00:13:49.290 Pozwalają im łamać zasady, 00:13:49.330 --> 00:13:52.244 uciekać przed obowiązkami i odpowiedzialnością 00:13:52.284 --> 00:13:55.232 Ale to może być w istocie przeciwskuteczne 00:13:55.272 --> 00:13:57.302 i może sprawić, że dziecko poczuje, 00:13:57.342 --> 00:13:59.688 że już nie jest normalne 00:13:59.728 --> 00:14:02.568 Również promowanie pozytywnych działań, 00:14:02.608 --> 00:14:03.975 takie jak pomaganie innym, 00:14:04.015 --> 00:14:05.900 podtrzymywanie kontaktu z przyjaciółmi, 00:14:05.940 --> 00:14:07.669 aktywność fizyczna, 00:14:07.709 --> 00:14:09.276 mogą być również bardzo pomocne 00:14:09.316 --> 00:14:12.255 i przeciwdziałać depresyjnym myślom. 00:14:12.295 --> 00:14:16.104 Podtrzymywanie codziennych struktur 00:14:16.144 --> 00:14:18.176 i ułatwianie aktywności, 00:14:18.216 --> 00:14:18.964 może się wydawać trywialne 00:14:19.004 --> 00:14:21.615 może być faktycznie terapeutyczne 00:14:27.565 --> 00:14:29.500 Wiele straumatyzowanych młodych osób 00:14:29.520 --> 00:14:32.102 czuje się bardzo zestresowanych wewnątrz 00:14:32.142 --> 00:14:35.077 Może to prowadzić do problemów ze snem 00:14:35.117 --> 00:14:38.105 bólu, bólu głowy, bólu brzucha etc 00:14:38.145 --> 00:14:40.650 Może być dla nich bardzo pomocne 00:14:40.690 --> 00:14:42.948 nauczyć się jak relaksować ciało 00:14:42.988 --> 00:14:45.580 Nauka ćwiczeń oddechowych, 00:14:45.620 --> 00:14:46.968 relaksowanie mięśni 00:14:47.008 --> 00:14:48.772 myślenie o bezpiecznym miejscu 00:14:48.812 --> 00:14:50.900 Można zacząć od zapytania ich 00:14:50.940 --> 00:14:52.424 co zazwyczaj robią, 00:14:52.464 --> 00:14:54.700 co pomaga im się zrelaksować 00:14:54.710 --> 00:14:58.051 Wiele młodych osób lubi słuchać muzyki lub czytać 00:14:58.091 --> 00:14:59.595 lub po prostu być z innymi 00:14:59.635 --> 00:15:01.684 może być dla nich relaksujące 00:15:06.200 --> 00:15:07.880 Pomocne może być, pomaganie dzieciom 00:15:07.883 --> 00:15:09.899 w mówieniu o i rozpoznawaniu uczuć 00:15:09.939 --> 00:15:12.064 Pomóż in nazwać uczucia 00:15:12.104 --> 00:15:14.548 Musimy również zwalidować te uczucia 00:15:14.588 --> 00:15:17.114 Nawet te, które są trudne do zaakceptowania 00:15:17.154 --> 00:15:20.186 jak złość i pragnienie zemsty 00:15:20.226 --> 00:15:22.918 Co mogą zrobić, żeby poczuć się lepiej? 00:15:22.958 --> 00:15:26.345 W ten sposób nie tylko walidujemy 00:15:26.385 --> 00:15:29.190 uczucia i myśli młodych osób 00:15:29.200 --> 00:15:31.552 ale również uczymy ich jak radzić sobie 00:15:31.592 --> 00:15:33.590 z tymi myślami 00:15:36.031 --> 00:15:37.301 Pomocne może być również 00:15:37.341 --> 00:15:40.039 nauczenie dziecka, że myśli, uczucia 00:15:40.079 --> 00:15:42.563 i zachowania są wzajemnie połączone 00:15:42.603 --> 00:15:44.671 że jednym ze sposobów, żeby się lepiej poczuć 00:15:44.711 --> 00:15:45.960 jest zacząć myśleć inaczej 00:15:46.000 --> 00:15:50.000 myśleć "jestem bezpieczna/y" 00:15:50.224 --> 00:15:51.248 "dobrze sobie poradziłam/em" 00:15:51.288 --> 00:15:52.706 "byłam/em odważna/y" 00:15:52.746 --> 00:15:54.212 "moja mama mi pomaga" 00:15:54.252 --> 00:15:56.076 "każdy o nas myśli" 00:15:56.116 --> 00:15:58.044 Mogą być bardziej pomocnymi myślami 00:15:58.084 --> 00:16:00.150 niż myśli o obwinianiu się 00:16:00.190 --> 00:16:01.914 i że świat nie jest bezpieczny 00:16:03.350 --> 00:16:05.013 Dzieci potrzebują nie tylko 00:16:05.053 --> 00:16:06.064 wsparcia emocjonalnego 00:16:06.104 --> 00:16:08.654 potrzebują również wsparcia w interpretacji 00:16:08.694 --> 00:16:10.980 i przez to rozumiem, że potrzebują pomocy 00:16:11.020 --> 00:16:15.020 jak interpretować i nadać znaczenie sytuacji 00:16:15.485 --> 00:16:17.799 Zapytaj ich, co myślą 00:16:17.839 --> 00:16:19.664 Czy te myśli są pomocne? 00:16:19.704 --> 00:16:21.202 Czy są prawdziwe? 00:16:21.242 --> 00:16:24.327 I czy można o tym mysleć w inny sposób? 00:16:24.367 --> 00:16:27.755 Może być pomocne nieco zmodyfikować ich myśli 00:16:27.795 --> 00:16:30.164 Chociaż mogą mieć rację, 00:16:30.204 --> 00:16:32.441 że nikomu nie wolno ufać 00:16:32.481 --> 00:16:33.986 w sytuacji, w której się znajdują 00:16:34.026 --> 00:16:36.257 Komu mogą zaufać? 00:16:36.297 --> 00:16:39.054 Może to jest bardzo ważna rozmowa 00:16:39.094 --> 00:16:40.022 którą trzeba odbyć, 00:16:40.062 --> 00:16:43.637 która nie tylko pomoże im myśleć inaczej 00:16:43.677 --> 00:16:47.677 ale pomoże im również być bezpiecznymi 00:16:53.039 --> 00:16:55.547 Niektóre doświadczenia mogły utkwić 00:16:55.587 --> 00:16:58.794 w umyśle i w ciele dziecka 00:16:58.834 --> 00:17:00.707 powodując na przykład stres, 00:17:00.747 --> 00:17:02.991 przypominanie i ponowne przeżywanie 00:17:03.031 --> 00:17:06.282 Ponowne przeżywanie traumatycznych wydarzeń 00:17:06.322 --> 00:17:07.614 nie jest tym samym, 00:17:07.654 --> 00:17:09.719 co myślenie o tym co się stało 00:17:09.759 --> 00:17:12.523 ale tak jakby to się znowu wydarzało 00:17:12.563 --> 00:17:13.826 teraz 00:17:13.866 --> 00:17:16.150 To oczywiście jest bardzo przerażające 00:17:16.190 --> 00:17:18.374 Mówienie o tym co się stało 00:17:18.414 --> 00:17:22.074 może pomóc im zbudować spójną narrację 00:17:22.114 --> 00:17:24.100 w sposób, który pomoże im 00:17:24.100 --> 00:17:27.112 ulokować ich doświadczenie w przeszłości 00:17:27.152 --> 00:17:30.060 Więc rozmawianie może być jednym ze sposobów 00:17:30.100 --> 00:17:33.455 na ulokowanie doświadczenia 00:17:33.495 --> 00:17:35.443 w czasie i przestrzeni 00:17:35.483 --> 00:17:37.551 Tak aby mogli rozpoznać, 00:17:37.591 --> 00:17:38.678 że mówienie o tym co się stało 00:17:38.718 --> 00:17:41.182 to po prostu myślenie o tym 00:17:41.222 --> 00:17:45.222 a nie ponownym przeżywaniem 00:17:46.911 --> 00:17:48.388 Również opowiadanie doświadczenia 00:17:48.428 --> 00:17:49.910 osobie, do której masz zaufanie 00:17:49.950 --> 00:17:54.719 jest również sposobem na otrzymanie uznania 00:17:54.759 --> 00:17:56.846 I jest sposobem na pokazanie dziecku, 00:17:56.886 --> 00:17:58.739 że troszczysz się o nie 00:17:58.779 --> 00:18:02.779 i że obchodzi cię, co im się przydarzyło 00:18:05.342 --> 00:18:07.378 Brak wsparcia społecznego 00:18:07.418 --> 00:18:09.403 jest czynnikiem ryzyka 00:18:09.443 --> 00:18:14.003 dla negatywnych trajektorii po traumie 00:18:17.260 --> 00:18:18.680 Brak wsparcia społecznego 00:18:18.720 --> 00:18:20.619 jest udokumentowany jako czynnik ryzyka 00:18:20.659 --> 00:18:23.865 dla negatywnych trajektorii po traumie. 00:18:23.905 --> 00:18:27.905 Pomocne będzie zidentyfikowanie 00:18:28.180 --> 00:18:30.480 sieci społecznej dziecka 00:18:30.520 --> 00:18:33.220 Jeżeli nie ma wsparcia 00:18:33.260 --> 00:18:35.130 sprawdź czy jest jakieś wsparcie, 00:18:35.170 --> 00:18:37.527 na którym można budować i je wzmacniać 00:18:37.567 --> 00:18:39.528 Badania również pokazały, 00:18:39.568 --> 00:18:42.652 że nie wystarczy mieć wsparcie społeczne, 00:18:42.692 --> 00:18:45.816 musisz je wykorzystywać 00:18:45.856 --> 00:18:48.374 Częstą barierą 00:18:48.414 --> 00:18:50.385 w odbieraniu wsparcia społecznego 00:18:50.425 --> 00:18:53.849 to kiedy dziecko nie chce obciążać innej osoby 00:18:53.889 --> 00:18:54.876 ponieważ myślą, 00:18:54.916 --> 00:18:58.288 że mają one wystarczająco dużo swoich problemów 00:18:58.328 --> 00:19:00.413 Może być ważne aby sprawdzić, 00:19:00.453 --> 00:19:03.362 czy dziecko nie martwi się o swoich rodziców, 00:19:03.402 --> 00:19:06.580 i czy nie starają się pomóc swoim rodzicom, 00:19:06.620 --> 00:19:08.948 ukrywając swoje uczucia i myśli 00:19:08.988 --> 00:19:11.641 i z tego powodu nie szukają wsparcia 00:19:15.300 --> 00:19:16.650 Rodzice są dla dzieci 00:19:16.688 --> 00:19:18.632 najmocniejszym wsparciem po traumie 00:19:18.672 --> 00:19:22.156 Jednak często rodzic nie może dać wsparcia 00:19:22.196 --> 00:19:23.716 ze względu na swoje własne cierpienie 00:19:23.756 --> 00:19:25.421 W tych przypadkach 00:19:25.461 --> 00:19:26.812 ważne jest dla terapeuty 00:19:26.852 --> 00:19:28.167 lub innych osób wspierających 00:19:28.207 --> 00:19:30.818 aby wzmocnić system rodzicielski 00:19:30.858 --> 00:19:32.706 Być może te same umiejętności, 00:19:32.746 --> 00:19:34.498 których uczysz dziecko, 00:19:34.538 --> 00:19:35.958 pomogą rodzicowi. 00:19:37.640 --> 00:19:39.692 Uczenie się jak sobie radzić 00:19:39.732 --> 00:19:41.557 z negatywnymi myślami i uczuciami 00:19:41.597 --> 00:19:44.880 uczenie się technik redukcji stresu, 00:19:44.920 --> 00:19:46.730 dostarczanie informacji, 00:19:46.752 --> 00:19:47.774 może być jednym ze sposobów 00:19:47.814 --> 00:19:50.700 pomaganie rodzicom w pomaganiu dziecku 00:19:51.720 --> 00:19:53.778 Metafora personelu pokładowego 00:19:53.818 --> 00:19:56.420 który mówi "jeżeli dzieci są na pokładzie, 00:19:56.460 --> 00:19:59.194 nałóż najpierw maskę tlenową sobie", 00:19:59.234 --> 00:20:01.419 można wykorzystać jako przydatne przypomnienie 00:20:01.459 --> 00:20:03.183 że rodzic, który nie umie sobie poradzić 00:20:03.223 --> 00:20:04.348 ze swoimi własnymi lękami, 00:20:04.388 --> 00:20:07.220 nie umie również pomóc swojemu dziecku 00:20:07.250 --> 00:20:09.700 radzić sobie z obawami 00:20:11.998 --> 00:20:13.905 Wiele pomocnych aspektów, 00:20:13.945 --> 00:20:15.310 które wspomniałam, 00:20:15.350 --> 00:20:17.992 mogą być użyteczne nie tylko dla praktyków, 00:20:18.032 --> 00:20:20.856 ale także dla rodziców i nauczycieli 00:20:20.896 --> 00:20:24.917 Dzieci, które nie reagują dobrze po pewnym czasie 00:20:24.957 --> 00:20:26.495 mogą potrzebować więcej pomocy 00:20:26.535 --> 00:20:28.080 i mogą potrzebować terapii. 00:20:28.120 --> 00:20:32.340 Wiele sposobów leczenia zawiera wspomniane elementy 00:20:32.380 --> 00:20:34.828 Tu na przykład są składowe 00:20:34.868 --> 00:20:36.029 w zorientowanej na traumę 00:20:36.069 --> 00:20:37.581 terapii kognitywno-behawioralnej, 00:20:37.621 --> 00:20:39.694 która jest często wybieranym leczeniem 00:20:39.734 --> 00:20:41.923 dla dzieci, które doświadczyły traumy 00:20:41.963 --> 00:20:44.648 i mają nasilone symptomy postraumatyczne 00:20:44.688 --> 00:20:47.566 Rozpoznacie wiele z elementów, 00:20:47.606 --> 00:20:48.903 które właśnie wymieniłam 00:20:48.943 --> 00:20:52.021 i wpadają pod akronim "praktyka" 00:20:52.061 --> 00:20:54.071 to psychoedukacja, 00:20:54.111 --> 00:20:56.397 nauka umiejętności rodzicielskich, 00:20:56.437 --> 00:20:59.443 relaksowanie, regulacja emocji, 00:20:59.483 --> 00:21:01.154 poznawcze radzenie sobie 00:21:01.194 --> 00:21:02.432 narracje traumatyczne 00:21:02.472 --> 00:21:03.845 i procesowanie kognitywne 00:21:03.885 --> 00:21:05.900 ekspozycja in vivo 00:21:05.940 --> 00:21:08.093 i zwiększanej przyszłego bezpieczeństwa 00:21:08.133 --> 00:21:09.650 i ugruntowania 00:21:12.218 --> 00:21:14.960 Pierwsze składowe tutaj 00:21:15.000 --> 00:21:16.856 dotyczą nauki umiejętności. 00:21:16.896 --> 00:21:19.145 Tak aby dziecko umiało radzić sobie 00:21:19.185 --> 00:21:21.357 i opanować swój własny stres, 00:21:21.397 --> 00:21:24.422 kiedy styka się z przypomnieniami traumy 00:21:24.462 --> 00:21:27.069 Aby mogły dalej przepracować 00:21:27.109 --> 00:21:29.419 swoją historię traumy 00:21:29.459 --> 00:21:31.390 Rodzic ma ważną rolę 00:21:31.430 --> 00:21:32.709 w procesie leczenia. 00:21:34.190 --> 00:21:37.600 Kolejne składniki dotyczą bardziej 00:21:37.610 --> 00:21:39.147 przepracowywania traumy 00:21:39.187 --> 00:21:41.273 kiedy dziecko ma wystarczająco umiejętności 00:21:41.313 --> 00:21:43.357 aby radzić sobie z nasilonym stresem 00:21:43.397 --> 00:21:44.825 Możemy mówić o traumie 00:21:44.865 --> 00:21:47.777 w sposób bardziej szczegółowy, 00:21:47.817 --> 00:21:49.304 i możemy również rozmawiać 00:21:49.344 --> 00:21:52.531 o najgorszych punktach zapalnych 00:21:52.571 --> 00:21:54.485 Kognitywne, dysfunkcjonalne myśli 00:21:54.525 --> 00:21:57.315 są również identyfikowane i przepracowywane. 00:21:57.355 --> 00:22:00.203 I upewniamy się, że dziecko potrafi rozpoznać 00:22:00.243 --> 00:22:01.748 ryzykowne sytuacje 00:22:01.788 --> 00:22:04.557 tak, żeby były bezpieczne w przyszłości 00:22:08.351 --> 00:22:10.309 Na koniec chciałabym podkreślić 00:22:10.349 --> 00:22:12.174 wagę rezyliencji 00:22:12.214 --> 00:22:14.959 Wiele dzieci jest bardzo odpornych 00:22:14.999 --> 00:22:16.767 i nie potrzebują terapii 00:22:16.807 --> 00:22:19.175 ale potrzebują wsparcia dorosłych. 00:22:19.215 --> 00:22:22.099 Ważne jest, aby nasze strategie pomocowe 00:22:22.139 --> 00:22:24.284 opierały się na mocnych stronach dziecka, 00:22:24.324 --> 00:22:27.090 Wiele osób może czuć ulgę, 00:22:27.130 --> 00:22:28.205 że są bezpieczne 00:22:28.245 --> 00:22:32.029 Mogą być dumne z tego, co osiągnęły 00:22:32.069 --> 00:22:34.530 co zrobiła ich rodzina 00:22:34.570 --> 00:22:35.649 aby ich ochronić. 00:22:35.689 --> 00:22:37.717 Mogą być dumne ze swojego kraju. 00:22:37.757 --> 00:22:40.114 Możemy wspierać i wzmacniać 00:22:40.154 --> 00:22:41.949 istniejące strategie radzenia sobie 00:22:41.989 --> 00:22:43.864 tak aby mogły pomóc same sobie 00:22:43.904 --> 00:22:45.589 kiedy będą zestresowane. 00:22:45.629 --> 00:22:46.924 I co ważne, 00:22:46.964 --> 00:22:50.053 pomoc musi opierać się na istniejących zasobach 00:22:50.093 --> 00:22:53.658 dziecka, rodziny i wspólnoty. 00:22:55.265 --> 00:22:59.265 Dziękuję za uwagę.